خود به قحطى گرفتار آمده بود ، قرارى گذاشت و به او حق داد كه از تغلمين تا مراض [ 1 ] را چراگاه گيرد . غزوهء خندق غزوهء خندق كه آن را غزوهء أحزاب نيز نامند ، در شوّال سال پنجم [ 2 ] : ماه پنجاه و ششم پس از هجرت واقع شد و آيات 214 سورهء بقره ، 26 - 27 سورهء آل عمران ، 62 - 64 سورهء نور و 9 - 25 سورهء أحزاب دربارهء اين غزوه است . پيش آمد غزوهء أحزاب ابن اسحاق روايت مىكند كه : جمعى از يهوديان از جمله : سلّام بن أبى الحقيق و حيىّ بن أخطب و كنانة بن ربيع بن أبى الحقيق و سلّام بن مشكم ( از قبيلهء بنى نضير ) و هوذة بن قيس و أبو عمّار [ 3 ] ( از قبيلهء وائل ) همان كسانى كه جنگ « أحزاب » را به راه انداختند ، رهسپار مكّه شدند و بر قريش فرود آمدند و آنان را به جنگ با رسول خدا - صلى اللّه عليه و آله - فرا خواندند و گفتند : ما هم در جنگ با وى با شما همداستان مىشويم تا او را از ميان برداريم . قريش به ايشان گفتند : راستى شما كه أهل كتاب پيشين هستيد و دربارهء اختلاف ما و محمّد بصيرت داريد و مىتوانيد نظر بدهيد آيا دين ما بهتر است يا دين او ؟ گفتند :

--> [ 1 ] - تغلمين در دو ميلى مراض ، و مراض در 36 ميلى مدينه در راه ربذه واقع است ( الطبقات ، ج 2 ، ص 63 ، چاپ بيروت ، 1376 ه . م . ) . [ 2 ] - طبقات : ذى القعده سال پنجم ( ج 2 ، ص 65 ، چاپ بيروت . م . ) . [ 3 ] - انسان العيون ج 2 ، ص 329 . امتاع الاسماع ، ص 216 : أبو عامر راهب .